Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ama temiz başlar elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül hattının düzgün gitmesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha yavaş akar ve notalar daha geç açılır ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı çok geniş açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net verir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir nefes ise ince tonları siler. Yoğunluk dilde düşük ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla gösterip sona erer zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir vermez yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ve not deftere yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir aksi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma farkı aramak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse kül düzeni bozulur.