Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon uzakta durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ve sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım notlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama notalar daha geç açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa geçirir sert bir çekiş de ince tonları siler. Yoğunluk damakta düşük fakat burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir ayrıca yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu içecekler dili uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat katmanı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ile not tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını net taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını güçlü taşır kaldı ki ağır bir duman notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı ise tütünün yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur tadım anı seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki nem veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada duman birikirse ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse kül yapısı şaşar.